บทที่ 26

1อากริปปาตรัสกับเปาโลว่า “อนุญาตให้เจ้ากล่าวเพื่อตนเองได้” แล้วเปาโลก็เหยียดมือออก กล่าวคำแก้ต่างว่า 2“ข้าแต่กษัตริย์อากริปปา ในเรื่องทั้งสิ้นที่ข้าพเจ้าถูกชาวยิวกล่าวหา ข้าพเจ้าถือว่าตนเองมีความยินดีอย่างยิ่ง ที่จะได้กล่าวคำแก้ต่างต่อพระพักตร์พระองค์ในวันนี้ 3โดยเฉพาะเพราะพระองค์ทรงรอบรู้ในธรรมเนียมและข้อถกเถียงทุกประการของชาวยิว เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้าขอวิงวอนให้พระองค์ทรงสดับฟังข้าพเจ้าด้วยพระทัยอดทน 4ดังนั้น ความเป็นอยู่ของข้าพเจ้าตั้งแต่วัยหนุ่ม ซึ่งเป็นมาแต่แรกท่ามกลางชนชาติของข้าพเจ้าและในกรุงเยรูซาเล็ม ชาวยิวทุกคนต่างทราบดี 5พวกเขารู้จักข้าพเจ้ามายาวนาน หากพวกเขาเต็มใจจะเป็นพยาน ว่าข้าพเจ้าได้ใช้ชีวิตเป็นฟาริสี ตามนิกายที่เคร่งครัดที่สุดในศาสนาของพวกเรา 6และบัดนี้ ข้าพเจ้ายืนถูกพิจารณาคดีก็เพราะความหวังในพระสัญญา ซึ่งพระเจ้าทรงประทานแก่บรรพบุรุษของพวกเรา 7ชนสิบสองเผ่าของพวกเราต่างหวังจะได้รับพระสัญญานี้ครบสำเร็จ ขณะที่พวกเขาปรนนิบัติพระเจ้าด้วยความขะมักเขม้นทั้งกลางคืนและกลางวัน ข้าแต่กษัตริย์ ข้าพเจ้าถูกชาวยิวกล่าวหาก็เพราะความหวังนี้แหละ 8เหตุใดท่านทั้งหลายจึงเห็นว่าเป็นเรื่องเหลือเชื่อ ที่พระเจ้าจะทรงทำให้คนตายเป็นขึ้น? 9อันที่จริง แม้ข้าพเจ้าเองก็เคยเชื่อว่าควรกระทำการต่อต้านพระนามของพระเยซูชาวนาซาเร็ธให้มากที่สุด 10และนั่นคือสิ่งที่ข้าพเจ้าได้กระทำในกรุงเยรูซาเล็ม คือ ข้าพเจ้าได้ขังบรรดาธรรมิกชนหลายคนไว้ในเรือนจำ โดยอาศัยอำนาจที่ได้รับจากบรรดาหัวหน้าปุโรหิต และเมื่อพวกเขาถูกลงโทษถึงตาย ข้าพเจ้าก็ได้ลงคะแนนเห็นชอบกับการนั้น 11ข้าพเจ้ามักลงโทษพวกเขาบ่อยๆ ในธรรมศาลาทุกแห่ง และพยายามบีบให้พวกเขาหมิ่นประมาท ด้วยความเดือดดาลอย่างยิ่งต่อพวกเขา ข้าพเจ้ายังตามไปข่มเหงถึงเมืองต่างประเทศ 12ขณะที่ข้าพเจ้ากำลังเดินทางไปยังเมืองดามัสกัสในการนี้ พร้อมด้วยสิทธิอำนาจและคำสั่งจากบรรดาหัวหน้าปุโรหิต 13ข้าแต่กษัตริย์ ในเวลาประมาณเที่ยงวัน ระหว่างทางนั้น ข้าพเจ้าได้เห็นแสงสว่างจากฟ้าสวรรค์ เจิดจ้ายิ่งกว่าดวงอาทิตย์ ส่องล้อมรอบข้าพเจ้าและบรรดาผู้เดินทางไปกับข้าพเจ้า 14เมื่อพวกเราต่างล้มลงที่พื้นดิน ข้าพเจ้าได้ยินเสียงหนึ่งกล่าวแก่ข้าพเจ้าเป็นภาษาฮีบรูว่า ‘เซาโล เซาโล เจ้าข่มเหงเราทำไม? เป็นการยากที่เจ้าจะถีบปฏัก’ 15ข้าพเจ้าจึงทูลถามว่า ‘พระองค์ทรงเป็นผู้ใดเล่า เจ้านาย?’ องค์พระผู้เป็นเจ้าตรัสตอบว่า ‘เราคือพระเยซู ผู้ที่เจ้าข่มเหง 16แต่จงลุกขึ้นและยืนบนเท้าของเจ้า เพราะเหตุนี้เราจึงได้ปรากฏแก่เจ้า เพื่อแต่งตั้งเจ้าให้เป็นผู้รับใช้และเป็นพยาน ทั้งของสิ่งที่เจ้าได้เห็นเรา และของสิ่งที่เราจะสำแดงแก่เจ้า 17เราจะช่วยเจ้าให้พ้นจากชนชาติของเจ้าและจากบรรดาคนต่างชาติ ซึ่งเราใช้เจ้าไปหาพวกเขา 18เพื่อเปิดตาของพวกเขา ให้พวกเขาหันกลับจากความมืดสู่ความสว่าง และจากอำนาจของซาตานมาสู่พระเจ้า เพื่อพวกเขาจะได้รับการยกโทษบาป และมรดกท่ามกลางบรรดาผู้ที่ทรงชำระให้บริสุทธิ์โดยความเชื่อในเรา’ 19เหตุฉะนั้น ข้าแต่กษัตริย์อากริปปา ข้าพเจ้ามิได้ดื้อดึงต่อนิมิตจากสวรรค์ 20แต่ข้าพเจ้าได้ประกาศแก่ชาวเมืองดามัสกัสก่อน และที่กรุงเยรูซาเล็ม ทั่วทั้งแคว้นยูเดีย และแก่บรรดาคนต่างชาติว่า ให้พวกเขากลับใจและหันกลับมาหาพระเจ้า กระทำการที่สมกับการกลับใจ 21เพราะเหตุนี้ ชาวยิวจึงจับกุมข้าพเจ้าที่บริเวณพระวิหารและพยายามจะฆ่าข้าพเจ้า 22แต่ด้วยความช่วยเหลือจากพระเจ้า ข้าพเจ้าจึงยืนอยู่ที่นี่จนถึงทุกวันนี้ เพื่อเป็นพยานต่อทั้งคนเล็กน้อยและคนใหญ่ ข้าพเจ้ามิได้กล่าวสิ่งใดเกินไปกว่าที่บรรดาผู้เผยพระวจนะและโมเสสได้กล่าวว่าจะเกิดขึ้น 23คือว่าพระคริสต์จะต้องทรงทนทุกข์ และเมื่อทรงเป็นผู้แรกที่ฟื้นจากความตาย พระองค์จะทรงประกาศแสงสว่างแก่ชนชาติของเราและแก่บรรดาคนต่างชาติ” 24ขณะที่เปาโลกำลังกล่าวคำแก้ต่างเช่นนี้ เฟสทัสจึงร้องเสียงดังว่า “เจ้าเสียสติแล้วเปาโล! ความรู้มากมายของเจ้ากำลังทำให้เจ้าคลุ้มคลั่ง” 25แต่เปาโลตอบว่า “ข้าพเจ้ามิได้เสียสติ ท่านเฟสทัสผู้ทรงเกียรติ ข้าพเจ้ากำลังกล่าวถ้อยคำแห่งความจริงและสติสัมปชัญญะต่างหาก 26เพราะกษัตริย์ทรงทราบเรื่องเหล่านี้ ข้าพเจ้าจึงกล้ากราบทูลพระองค์ได้โดยไม่ปิดบัง ข้าพเจ้าเชื่อว่าไม่มีเรื่องใดในสิ่งเหล่านี้ที่พ้นการรับทราบของพระองค์ เพราะการนี้มิได้เกิดขึ้นในที่ลี้ลับ 27ข้าแต่กษัตริย์อากริปปา พระองค์ทรงเชื่อบรรดาผู้เผยพระวจนะหรือไม่? ข้าพเจ้าทราบว่าพระองค์ทรงเชื่อ” 28อากริปปาจึงตรัสกับเปาโลว่า “เจ้าจะเกลี้ยกล่อมให้เราเป็นคริสเตียนในเวลาอันสั้นเช่นนี้หรือ?” 29เปาโลตอบว่า “ไม่ว่าจะเป็นเวลาสั้นหรือยาว ข้าพเจ้าก็ขออธิษฐานต่อพระเจ้า ขอให้ไม่เพียงแต่พระองค์เท่านั้น แต่ขอให้ทุกคนที่ฟังข้าพเจ้าในวันนี้ ได้เป็นเหมือนข้าพเจ้า เว้นแต่โซ่ตรวนเหล่านี้” 30แล้วกษัตริย์ ผู้ว่าราชการ เบอร์นีกี และบรรดาผู้ที่นั่งอยู่ด้วยกันต่างลุกขึ้น 31เมื่อพวกท่านออกไปจากที่นั้น ก็สนทนากันว่า “ชายผู้นี้มิได้ทำสิ่งใดอันสมควรแก่ความตายหรือการจองจำเลย” 32อากริปปาตรัสกับเฟสทัสว่า “ชายผู้นี้อาจถูกปล่อยตัวไปได้แล้ว ถ้าไม่ได้ถวายฎีกาต่อซีซาร์”

1อากริปปาตรัสกับเปาโลว่า “อนุญาตให้เจ้ากล่าวเพื่อตนเองได้” แล้วเปาโลก็เหยียดมือออก กล่าวคำแก้ต่างว่า

บริบท: บทนี้เป็นการกล่าวคำแก้ต่างครั้งสุดท้ายและยาวที่สุดของเปาโล ต่อหน้ากษัตริย์อากริปปา การเหยียดมือออกเป็นท่าทางตามจารีตของนักวาทศิลป์โรมัน-กรีก เพื่อเรียกความสนใจของผู้ฟังก่อนเริ่มกล่าวสุนทรพจน์อย่างเป็นทางการ — ลูกาวาดภาพเปาโลในฐานะนักวาทศิลป์ระดับสูง ไม่ใช่เพียงนักโทษ

2“ข้าแต่กษัตริย์อากริปปา ในเรื่องทั้งสิ้นที่ข้าพเจ้าถูกชาวยิวกล่าวหา ข้าพเจ้าถือว่าตนเองมีความยินดีอย่างยิ่ง ที่จะได้กล่าวคำแก้ต่างต่อพระพักตร์พระองค์ในวันนี้

บริบท: ข้อ 2-3 เป็นคำเปิดสุนทรพจน์ตามรูปแบบโรมัน-กรีก ที่เรียกว่า “captatio benevolentiae” (การชวนใจให้เห็นใจ) เปาโลใช้ภาษาวาทศิลป์ขั้นสูงในการยกย่องผู้ฟังก่อนเริ่มเรื่อง ซึ่งเป็นมารยาทของศาลโรมัน เปาโลรู้ว่าอากริปปาเป็นชาวยิวโดยกำเนิดและเข้าใจประเพณีศาสนายิวเป็นอย่างดี เป็นโอกาสครั้งแรกที่ท่านจะได้กล่าวคำแก้ต่างต่อหน้าผู้ที่เข้าใจบริบทศาสนาอย่างแท้จริง

3โดยเฉพาะเพราะพระองค์ทรงรอบรู้ในธรรมเนียมและข้อถกเถียงทุกประการของชาวยิว เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้าขอวิงวอนให้พระองค์ทรงสดับฟังข้าพเจ้าด้วยพระทัยอดทน

4ดังนั้น ความเป็นอยู่ของข้าพเจ้าตั้งแต่วัยหนุ่ม ซึ่งเป็นมาแต่แรกท่ามกลางชนชาติของข้าพเจ้าและในกรุงเยรูซาเล็ม ชาวยิวทุกคนต่างทราบดี

บริบท: เปาโลเริ่มเล่าประวัติของตน (narratio) จากวัยเด็ก เพื่อเน้นว่าท่านไม่ใช่นวัตกรในศาสนา แต่เป็นชาวยิวที่ได้รับการอบรมในประเพณีอย่างเข้มงวด ความเป็นยิวของท่านเป็นที่รู้กันทั่ว — ทั้งในเมืองเดิมของท่าน (ทาร์ซัส และต่อมาที่กรุงเยรูซาเล็ม) นี่เป็นการตั้งฐานก่อนจะเล่าเรื่องการเปลี่ยนแปลงในเหตุการณ์ดามัสกัส

5พวกเขารู้จักข้าพเจ้ามายาวนาน หากพวกเขาเต็มใจจะเป็นพยาน ว่าข้าพเจ้าได้ใช้ชีวิตเป็นฟาริสี ตามนิกายที่เคร่งครัดที่สุดในศาสนาของพวกเรา

บริบท: เปาโลกล่าวอ้างคุณวุฒิทางศาสนาของท่านอย่างชัดเจน — เป็นฟาริสี ซึ่งเป็นนิกายที่ยึดถือธรรมบัญญัติเคร่งครัดที่สุดในขณะนั้น (เทียบ ฟิลิปปี 3:5 “เกี่ยวกับธรรมบัญญัติก็เป็นฟาริสี”) นี่เป็นจุดสำคัญในการแก้ต่าง คือ ความเชื่อในพระเยซูของท่านมิใช่การละทิ้งศาสนายิว แต่เป็นการบรรลุความหวังของศาสนายิวที่ท่านยึดถือมาตั้งแต่แรก

6และบัดนี้ ข้าพเจ้ายืนถูกพิจารณาคดีก็เพราะความหวังในพระสัญญา ซึ่งพระเจ้าทรงประทานแก่บรรพบุรุษของพวกเรา

7ชนสิบสองเผ่าของพวกเราต่างหวังจะได้รับพระสัญญานี้ครบสำเร็จ ขณะที่พวกเขาปรนนิบัติพระเจ้าด้วยความขะมักเขม้นทั้งกลางคืนและกลางวัน ข้าแต่กษัตริย์ ข้าพเจ้าถูกชาวยิวกล่าวหาก็เพราะความหวังนี้แหละ

8เหตุใดท่านทั้งหลายจึงเห็นว่าเป็นเรื่องเหลือเชื่อ ที่พระเจ้าจะทรงทำให้คนตายเป็นขึ้น?

บริบท: นี่คือใจกลางคำแก้ต่างของเปาโล — คำถามเชิงโต้แย้งที่ตรงไปตรงมา ชี้ไปที่หัวใจของความขัดแย้ง พวกฟาริสีในที่นั้น (รวมทั้งอากริปปาผู้สนใจศาสนายิว) เชื่อว่าพระเจ้าทรงทำให้คนตายฟื้นได้ตามหลักศาสนายิว แต่ทำไมพวกเขาจึงไม่เชื่อว่าพระเจ้าทรงทำให้พระเยซูฟื้นล่ะ? ข้อนี้เปลี่ยนจุดจากเรื่องของเปาโลไปสู่เรื่องของพระเยซูอย่างแยบยล

9อันที่จริง แม้ข้าพเจ้าเองก็เคยเชื่อว่าควรกระทำการต่อต้านพระนามของพระเยซูชาวนาซาเร็ธให้มากที่สุด

10และนั่นคือสิ่งที่ข้าพเจ้าได้กระทำในกรุงเยรูซาเล็ม คือ ข้าพเจ้าได้ขังบรรดาธรรมิกชนหลายคนไว้ในเรือนจำ โดยอาศัยอำนาจที่ได้รับจากบรรดาหัวหน้าปุโรหิต และเมื่อพวกเขาถูกลงโทษถึงตาย ข้าพเจ้าก็ได้ลงคะแนนเห็นชอบกับการนั้น

บริบท: เปาโลยอมรับโดยตรงว่าเคยมีส่วนในคำพิพากษาประหารชีวิตคริสเตียน ข้อความ “ลงคะแนน” (κατήνεγκα ψῆφον) บ่งชี้ว่าเปาโลน่าจะเป็นสมาชิกสภาแซนเฮดรินหรือศาลที่มีอำนาจตัดสินคดี การยอมรับนี้ไม่ใช่เพื่อสำนึกผิด แต่เพื่อแสดงระดับความรุนแรงและความจริงจังของอดีต — เพื่อให้ผู้ฟังเห็นว่าการเปลี่ยนแปลงในเหตุการณ์ดามัสกัสไม่ใช่การเปลี่ยนใจเล่นๆ

11ข้าพเจ้ามักลงโทษพวกเขาบ่อยๆ ในธรรมศาลาทุกแห่ง และพยายามบีบให้พวกเขาหมิ่นประมาท ด้วยความเดือดดาลอย่างยิ่งต่อพวกเขา ข้าพเจ้ายังตามไปข่มเหงถึงเมืองต่างประเทศ

12ขณะที่ข้าพเจ้ากำลังเดินทางไปยังเมืองดามัสกัสในการนี้ พร้อมด้วยสิทธิอำนาจและคำสั่งจากบรรดาหัวหน้าปุโรหิต

13ข้าแต่กษัตริย์ ในเวลาประมาณเที่ยงวัน ระหว่างทางนั้น ข้าพเจ้าได้เห็นแสงสว่างจากฟ้าสวรรค์ เจิดจ้ายิ่งกว่าดวงอาทิตย์ ส่องล้อมรอบข้าพเจ้าและบรรดาผู้เดินทางไปกับข้าพเจ้า

บริบท: ข้อนี้เพิ่มรายละเอียดที่ไม่มีในการเล่าครั้งก่อน (กจ. 9, 22) คือ แสงสว่างที่ส่องครอบคลุมไม่เพียงเปาโล แต่รวมทั้งคณะเดินทางทั้งหมด เพื่อยืนยันว่านี่ไม่ใช่ภาพหลอนส่วนตัว มีพยานหลายคน คำว่า “เจิดจ้ายิ่งกว่าดวงอาทิตย์” เป็นการบรรยายความรุ่งโรจน์ของพระคริสต์ที่ทรงกลับคืนพระชนม์ — ผ่านสัญลักษณ์แสงสว่างเหนือธรรมชาติ (เทียบ มก. 9:3 การจำแลงพระกาย)

14เมื่อพวกเราต่างล้มลงที่พื้นดิน ข้าพเจ้าได้ยินเสียงหนึ่งกล่าวแก่ข้าพเจ้าเป็นภาษาฮีบรูว่า ‘เซาโล เซาโล เจ้าข่มเหงเราทำไม? เป็นการยากที่เจ้าจะถีบปฏัก’

บริบท: สำนวน “ถีบปฏัก” (πρὸς κέντρα λακτίζειν) เป็นภาษิตคลาสสิกของกรีก ปรากฏในวรรณกรรมก่อนหน้านั้น เช่น ของไอสคีลุส (Agamemnon 1624) และยูริปิเดส (Bacchae 795) สื่อความหมายว่า การฝืนดิ้นรนต่ออำนาจที่เหนือกว่ามีแต่จะทำให้ตนเองได้รับบาดเจ็บ พระคริสต์ทรงใช้ภาษิตที่อากริปปาในฐานะผู้ได้รับการศึกษาแบบกรีกย่อมจะคุ้นเคย แม้คำพูดเป็นภาษาฮีบรู (อาจเป็นภาษาอราเมอิกของผู้พูดภาษาฮีบรู) แต่ภาษิตนี้สะท้อนถึงพระเจ้าที่ทรงพูดในภาษาที่ผู้ฟังเข้าใจในระดับที่ลึกที่สุด

15ข้าพเจ้าจึงทูลถามว่า ‘พระองค์ทรงเป็นผู้ใดเล่า เจ้านาย?’ องค์พระผู้เป็นเจ้าตรัสตอบว่า ‘เราคือพระเยซู ผู้ที่เจ้าข่มเหง

16แต่จงลุกขึ้นและยืนบนเท้าของเจ้า เพราะเหตุนี้เราจึงได้ปรากฏแก่เจ้า เพื่อแต่งตั้งเจ้าให้เป็นผู้รับใช้และเป็นพยาน ทั้งของสิ่งที่เจ้าได้เห็นเรา และของสิ่งที่เราจะสำแดงแก่เจ้า

บริบท: ข้อ 16-18 เป็น “คำมอบหมาย” (commissioning) ที่พระเยซูทรงประทานแก่เปาโลโดยตรง โดยไม่ต้องผ่านอานาเนีย (เปรียบเทียบกับกจ. 9:6, 17 ที่อานาเนียเป็นผู้สื่อสาร) ลูกาบีบรวมเรื่องราวเพื่อเน้นการแต่งตั้งของเปาโลโดยพระคริสต์โดยตรง ซึ่งเป็นพื้นฐานของอำนาจอัครทูตของท่าน (เทียบ กท. 1:1, 11-12) คำว่า “ผู้รับใช้และพยาน” ผูกตำแหน่งสองด้านนี้เข้าด้วยกัน ผู้รับใช้เน้นการอุทิศตัว พยานเน้นการเล่าสิ่งที่เห็น

17เราจะช่วยเจ้าให้พ้นจากชนชาติของเจ้าและจากบรรดาคนต่างชาติ ซึ่งเราใช้เจ้าไปหาพวกเขา

18เพื่อเปิดตาของพวกเขา ให้พวกเขาหันกลับจากความมืดสู่ความสว่าง และจากอำนาจของซาตานมาสู่พระเจ้า เพื่อพวกเขาจะได้รับการยกโทษบาป และมรดกท่ามกลางบรรดาผู้ที่ทรงชำระให้บริสุทธิ์โดยความเชื่อในเรา’

บริบท: ข้อนี้เป็นการสรุปหลักคำสอนของศาสนาคริสต์ในหนึ่งประโยค ครอบคลุมเป้าหมายของพันธกิจอัครทูต (1) เปิดตาให้เข้าใจ (2) หันกลับจากความมืดสู่ความสว่าง (3) ออกจากอำนาจซาตานเข้ามาหาพระเจ้า (4) รับการยกโทษบาป (5) ได้มรดกร่วมกับธรรมิกชน รากของคำสอนนี้อยู่ในข้อพันธสัญญาเดิมหลายแห่ง เช่น อสย. 42:7 (เปิดตาคนตาบอด) อสย. 42:16 (ทางในความมืด) ดนล. 12:13 (รับมรดก) คำว่า “มรดก” (κλῆρος) ระลึกถึงการแบ่งดินแดนพระสัญญาแก่อิสราเอล แต่ในที่นี้คือมรดกฝ่ายวิญญาณในพระคริสต์

19เหตุฉะนั้น ข้าแต่กษัตริย์อากริปปา ข้าพเจ้ามิได้ดื้อดึงต่อนิมิตจากสวรรค์

บริบท: เปาโลเปลี่ยนกลับจากการเล่าเรื่องสู่การอ้างผล — ความเชื่อฟังของท่านต่อนิมิตคือเหตุของชีวิตอัครทูตทั้งหมดที่ตามมา การใช้คำปฏิเสธคู่ “ไม่ + ดื้อดึง” เป็นการเลี่ยงคำกล่าวอ้างเชิงบวก (เช่น “ข้าพเจ้าเชื่อฟัง”) เพื่อรักษาความสุภาพในการกล่าวต่อกษัตริย์ และยังเน้นว่าการตอบสนองของท่านมิใช่การเลือกโดยลำพัง แต่เป็นการตอบสนองที่จำเป็นต่อสิ่งที่พระเจ้าได้ทรงสำแดง

20แต่ข้าพเจ้าได้ประกาศแก่ชาวเมืองดามัสกัสก่อน และที่กรุงเยรูซาเล็ม ทั่วทั้งแคว้นยูเดีย และแก่บรรดาคนต่างชาติว่า ให้พวกเขากลับใจและหันกลับมาหาพระเจ้า กระทำการที่สมกับการกลับใจ

บริบท: ข้อนี้สรุปการเดินทางพันธกิจของเปาโลทั้งหมดในวงกว้าง โดยเริ่มจากดามัสกัสและขยายออกไปจนถึงคนต่างชาติทั่วทั้งจักรวรรดิโรมัน ลำดับนี้สะท้อนยุทธศาสตร์ของกิจการทั้งเล่ม (กจ. 1:8 “กรุงเยรูซาเล็ม ทั่วยูเดีย และสะมาเรีย จนถึงสุดปลายแผ่นดินโลก”) สำนวน “กระทำการที่สมกับการกลับใจ” สะท้อนคำเทศน์ของยอห์นผู้ให้บัพติศมา (มธ. 3:8, ลก. 3:8) — การกลับใจที่แท้จริงต้องแสดงออกในการกระทำ ไม่ใช่เพียงความเชื่อในใจ

21เพราะเหตุนี้ ชาวยิวจึงจับกุมข้าพเจ้าที่บริเวณพระวิหารและพยายามจะฆ่าข้าพเจ้า

22แต่ด้วยความช่วยเหลือจากพระเจ้า ข้าพเจ้าจึงยืนอยู่ที่นี่จนถึงทุกวันนี้ เพื่อเป็นพยานต่อทั้งคนเล็กน้อยและคนใหญ่ ข้าพเจ้ามิได้กล่าวสิ่งใดเกินไปกว่าที่บรรดาผู้เผยพระวจนะและโมเสสได้กล่าวว่าจะเกิดขึ้น

บริบท: เปาโลย้ำว่าคำสอนของท่านอยู่ในกรอบของพระคัมภีร์เดิมโดยตรง — บรรดาผู้เผยพระวจนะและโมเสส (เป็นการอ้างถึงคัมภีร์ฮีบรูทั้งหมดในรูปแบบที่เรียกว่า “ธรรมบัญญัติและผู้เผยพระวจนะ”) สำนวน “คนเล็กน้อยและคนใหญ่” เป็นรูปประโยคแบบ merism คือใช้ปลายสองข้างเพื่อกล่าวรวมทั้งหมด การที่เปาโลรอดมาจนถึงวันนี้เพื่อจะเป็นพยานต่อหน้ากษัตริย์อากรιปปาและผู้ว่าราชการเฟสทัส คือผลของการคุ้มครองของพระเจ้า ไม่ใช่ความสามารถของท่านเอง

23คือว่าพระคริสต์จะต้องทรงทนทุกข์ และเมื่อทรงเป็นผู้แรกที่ฟื้นจากความตาย พระองค์จะทรงประกาศแสงสว่างแก่ชนชาติของเราและแก่บรรดาคนต่างชาติ”

บริบท: ข้อนี้สรุปข่าวประเสริฐในรูปแบบสามขั้น คือ (1) พระเมสสิยาห์ต้องทรงทนทุกข์ (เทียบ อสย. 53) (2) ทรงเป็นผู้แรกที่ฟื้นจากความตาย (เทียบ 1 คร. 15:20 “ผลแรกของผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว”) (3) ทรงนำแสงสว่าง (ความรู้เกี่ยวกับพระเจ้า) ทั้งแก่ชาวยิวและคนต่างชาติ (เทียบ อสย. 49:6 “เจ้าจะเป็นแสงสว่างของบรรดาประชาชาติ”) นี่คือเค้าโครงเดียวกับคำเทศน์ของเปโตรในกจ. 2 และของเปาโลในกจ. 13 — ความทุกข์ การคืนชีพ และการประกาศ

24ขณะที่เปาโลกำลังกล่าวคำแก้ต่างเช่นนี้ เฟสทัสจึงร้องเสียงดังว่า “เจ้าเสียสติแล้วเปาโล! ความรู้มากมายของเจ้ากำลังทำให้เจ้าคลุ้มคลั่ง”

บริบท: เฟสทัสในฐานะชาวโรมันที่ไม่คุ้นกับศาสนายิวและความเชื่อของคริสเตียน ฟังคำกล่าวของเปาโลเรื่องการคืนพระชนม์และนิมิตจากสวรรค์แล้วเข้าใจไม่ได้ ท่านจึงตัดสินว่าเปาโลสติแตก สำหรับชาวกรีก-โรมัน การพูดเรื่องการคืนชีพของคนตายและการได้รับนิมิตจากเทพเจ้าถือเป็นสัญลักษณ์ของความวิกลจริต (เทียบกับการตอบของคนเอเธนส์ในกจ. 17:32) ลูกาวาดภาพการขัดแย้งของวิธีคิดสองโลก

25แต่เปาโลตอบว่า “ข้าพเจ้ามิได้เสียสติ ท่านเฟสทัสผู้ทรงเกียรติ ข้าพเจ้ากำลังกล่าวถ้อยคำแห่งความจริงและสติสัมปชัญญะต่างหาก

26เพราะกษัตริย์ทรงทราบเรื่องเหล่านี้ ข้าพเจ้าจึงกล้ากราบทูลพระองค์ได้โดยไม่ปิดบัง ข้าพเจ้าเชื่อว่าไม่มีเรื่องใดในสิ่งเหล่านี้ที่พ้นการรับทราบของพระองค์ เพราะการนี้มิได้เกิดขึ้นในที่ลี้ลับ

บริบท: สำนวน “มิได้เกิดขึ้นในที่ลี้ลับ” เป็นภาพอุปมาของกรีก หมายถึงเหตุการณ์ที่เป็นที่รู้กันทั่วไป — ทั้งเรื่องของพระเยซู ทั้งกระแสคริสเตียนที่กำลังขยายตัว เปาโลปฏิเสธการตีตราว่าเป็นเรื่องลึกลับนิกายเล็ก และยืนยันว่าทั้งหมดเกิดขึ้นในที่สาธารณะ ตรงต่อหน้าผู้คนที่ยังมีชีวิตอยู่ในขณะนั้น เปาโลเอาตัวอากริปปาเข้ามาในการสนทนาด้วยอย่างชาญฉลาด — ก่อให้เกิดสถานการณ์ที่กษัตริย์ต้องตอบสนอง

27ข้าแต่กษัตริย์อากริปปา พระองค์ทรงเชื่อบรรดาผู้เผยพระวจนะหรือไม่? ข้าพเจ้าทราบว่าพระองค์ทรงเชื่อ”

บริบท: เปาโลรุกหนัก — ตั้งคำถามโดยตรงต่อกษัตริย์ และตอบเอง (rhetorical question per uW) คำถามเป็นการบีบอากริปปา ถ้ายอมรับว่าเชื่อบรรดาผู้เผยพระวจนะ ก็ต้องยอมรับว่าพระเยซูคือพระเมสสิยาห์ที่บรรดาผู้เผยพระวจนะกล่าวถึง ถ้าปฏิเสธว่าเชื่อ ก็จะเสียศักดิ์ศรีในฐานะกษัตริย์ของชาวยิว ทั้งเสียความน่าเชื่อถือทางศาสนา การที่อากริปปาตอบในข้อ 28 ด้วยคำถามเชิงประชดประชันชี้ให้เห็นว่าท่านรู้สึกถูกบีบ

28อากริปปาจึงตรัสกับเปาโลว่า “เจ้าจะเกลี้ยกล่อมให้เราเป็นคริสเตียนในเวลาอันสั้นเช่นนี้หรือ?”

บริบท: คำตอบของอากริปปาเป็นที่ถกเถียงในวงการแปลพระคัมภีร์มายาวนาน บางสำนวน (KJV เก่า) แปลเป็นการยอมรับ “เกือบจะทำให้ข้ากลายเป็นคริสเตียน” (almost thou persuadest me) แต่ผู้แปลสมัยใหม่เกือบทุกฉบับ (BSB, ESV, NIV, CSB) แปลเป็นการประชดประชัน “จะทำให้ข้ากลายเป็นคริสเตียนในเวลาอันสั้นเพียงนี้หรือ?” ลักษณะการประชดประชันเป็นการเลี่ยงคำตอบโดยไม่ยืนยันและไม่ปฏิเสธ คำว่า “คริสเตียน” (Χριστιανός) เริ่มใช้ครั้งแรกที่เมืองอันทิโอก (กจ. 11:26) เป็นคำที่ใช้ในวงนอก ไม่ใช่ในวงคริสเตียนเอง

29เปาโลตอบว่า “ไม่ว่าจะเป็นเวลาสั้นหรือยาว ข้าพเจ้าก็ขออธิษฐานต่อพระเจ้า ขอให้ไม่เพียงแต่พระองค์เท่านั้น แต่ขอให้ทุกคนที่ฟังข้าพเจ้าในวันนี้ ได้เป็นเหมือนข้าพเจ้า เว้นแต่โซ่ตรวนเหล่านี้”

บริบท: คำตอบของเปาโลเป็นการพลิกประชดประชันของอากริปปาให้กลายเป็นการอวยพรอย่างจริงจัง ท่านปรารถนาให้ทั้งกษัตริย์และทุกคนที่ได้ยินในวันนี้กลายเป็นเหมือนท่าน — คือเป็นคริสเตียน “เว้นแต่โซ่ตรวนเหล่านี้” เป็นการเฉลียวฉลาดเพื่อปิดท้าย ไม่ขมขื่น ไม่บ่น แต่ก็ไม่ละเลยความจริงที่ท่านยังเป็นนักโทษ ท่ามกลางอำนาจอันใหญ่หลวงของขบวนกษัตริย์ เปาโลผู้ถูกพันธนาการกลับเป็นผู้กล้าหาญและมีอิสรภาพภายในมากที่สุด

30แล้วกษัตริย์ ผู้ว่าราชการ เบอร์นีกี และบรรดาผู้ที่นั่งอยู่ด้วยกันต่างลุกขึ้น

31เมื่อพวกท่านออกไปจากที่นั้น ก็สนทนากันว่า “ชายผู้นี้มิได้ทำสิ่งใดอันสมควรแก่ความตายหรือการจองจำเลย”

บริบท: การประกาศพ้นผิดของอากริปปาและเฟสทัสนี้เป็นการประกาศโดยผู้มีอำนาจชาวโรมันครั้งที่สี่ในกิจการ (เทียบ ลีเซียส กจ. 23:29 / เฟสทัสในกจ. 25:18, 25 / และตรงนี้) ลูกาตั้งใจวาดภาพให้เห็นชัดว่าระบบกฎหมายโรมันยอมรับซ้ำๆ ว่าคริสเตียนไม่ได้กระทำผิดที่จะถือเป็นความผิดในกฎหมายโรมัน แม้กระนั้น เปาโลก็ยังต้องไปขึ้นศาลของจักรพรรดิเพราะได้ถวายฎีกาเอง — ทำให้พระประสงค์ของพระเจ้าในกจ. 23:11 (“เจ้าต้องเป็นพยานในกรุงโรม”) สำเร็จ

32อากริปปาตรัสกับเฟสทัสว่า “ชายผู้นี้อาจถูกปล่อยตัวไปได้แล้ว ถ้าไม่ได้ถวายฎีกาต่อซีซาร์”

บริบท: บทจบของบทนี้คือคำกล่าวที่เต็มไปด้วยความขัดแย้งเชิงประชดประชัน — กษัตริย์ผู้พิพากษากล่าวว่าจำเลยน่าจะถูกปล่อยได้ แต่จำเลยกลับใช้สิทธิตามกฎหมายของตนเอง (การถวายฎีกา) จนทำให้ตนเองต้องไปขึ้นศาลที่กรุงโรม ในมุมมองทางมนุษย์นี่ดูเหมือนการตัดสินใจที่ผิดพลาด แต่ในมุมมองของลูกา นี่คือพระประสงค์ของพระเจ้าที่จะนำเปาโลไปเป็นพยานในกรุงโรม ดั่งที่พระเยซูทรงตรัสในกจ. 23:11 “เจ้าต้องเป็นพยานในกรุงโรมด้วย” การถวายฎีกาของเปาโลที่ดูเหมือนเป็นกับดักของตนเอง แท้จริงคือยานพาหนะของพระประสงค์

บริบท (context) notes are editorial commentary — not part of the biblical text.